Paweł Edelman jest bohaterem najnowszego odcinka podcastu Rekonstrukcja Cyfrowa TVP #PierwszyPlan. Z jednym z najbardziej cenionych autorów zdjęć filmowych, operatorem pracującym również poza granicami kraju, głównie w Stanach Zjednoczonych, nominowanym do Oscara za zdjęcia do „Pianisty” Romana Polańskiego, rozmawia krytyk filmowy Sebastian Smoliński.

Paweł Edelman urodził się 26 czerwca 1958 roku w Łodzi. Jest absolwentem kulturoznawstwa na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. W 1990 roku ukończył Wydział Operatorski Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Współpracował z wybitnymi i wielokrotnie nagradzanymi reżyserami filmowymi, takimi jak Władysław Pasikowski, Janusz Zaorski, Andrzej Wajda i Roman Polański.

Jako autor zdjęć filmowych Paweł Edelman zadebiutował w telewizyjnym filmie „Głuchy telefon” (1989) w reżyserii Piotra Mikuckiego. Jego pierwszym filmem kinowym, a zarazem jednym z najważniejszych na początku kariery, był „Kroll” (1991) – pełnometrażowy debiut reżyserski Władysława Pasikowskiego. Współpraca obu twórców była kontynuowana przy realizacji kolejnych filmów: „Psy 2. Ostatnia krew” (1994), „Słodko gorzki” (1996), „Demony wojny wg Goi” (1998), „Operacja Samum” (1999), „Reich” (2001) i „Pokłosie” (2012).

W 1994 roku współpracę z Pawłem Edelmanem nawiązał Andrzej Wajda przy realizacji japońskiego filmu „Nastazja”. Jednak pierwszym szeroko rozpoznawalnym efektem ich współpracy stał się pięć lat później „Pan Tadeusz” (1999). Wszechstronność talentu operatorskiego Edelmana dobrze ukazuje zestawienie mrocznych zdjęć do „Psów”, budujących napięcie za pomocą półzbliżeń i zbliżeń twarzy, z pastelową kolorystyką „Pana Tadeusza”. W tym drugim filmie bohaterowie zostali ukazani na tle rozległych krajobrazów, sfilmowanych z epickim rozmachem.

Jak mówi sam Edelman: „Styl zdjęć w filmie zależy od scenariusza. W scenariuszu zawiera się pewien model świata. I dopiero w tym modelu tkwi model światła i pracy kamery w przyszłym filmie”. Edelman jest autorem zdjęć do niemal wszystkich filmów Andrzeja Wajdy w ostatnich 20 latach kariery reżysera m.in.: „Zemsta” (2002), „Katyń” (2007), „Tatarak” (2009), dokument „Kręć! Jak kochasz, to kręć!” (2010), „Wałęsa. Człowiek z nadziei” (2013) oraz „Powidoki” (2016). Międzynarodowe uznanie Paweł Edelman zdobył przede wszystkim dzięki współpracy z Romanem Polańskim. Wspólnie zrealizowali takie filmy jak „Pianista” (2002), „Oliver Twist” (2005), „Autor widmo” (2010), „Rzeź” (2011), „Wenus w futrze” (2013), „Oficer i szpieg” (2019) oraz „The Palace” (2023).

W podcaście Rekonstrukcja Cyfrowa TVP #PierwszyPlan prowadzący przyglądają się twórczości wyjątkowych gości, zagłębiają się wraz z nimi w świat filmów i seriali oraz sięgają po ich – dotąd nieznane – anegdoty i wspomnienia. W podcaście poruszane są tematy związane zarówno z najgłośniejszymi, jak i z kameralnymi tytułami, z których wiele dostępnych jest na stronach www.vod.tvp.pl oraz cyfrowa.tvp.pl w nowej jakości obrazu i dźwięku, po rekonstrukcji cyfrowej.

Dotychczas gośćmi podcastu byli m.in.: Ewa Wiśniewska, Dorota Stalińska, Andrzej Pągowski, Daniel Olbrychski, Dorota Roqueplo, Sławomir Idziak, Paweł Łoziński, Ilona Łepkowska, Allan Starski, Krzesimir Dębski, Zbigniew Buczkowski, Anna Seniuk, Piotr Cyrwus, Anna Dymna, Krzysztof Zanussi, Krystyna Janda, Bogusław Linda, Zbigniew Zamachowski, Katarzyna Figura, Grażyna Szapołowska i Juliusz Machulski. Za pomysł oraz realizację formatu odpowiada Zespół Ośrodka Dokumentacji i Zbiorów Programowych TVP.

#PierwszyPlan – Paweł Edelman - Podcast Rekonstrukcja cyfrowa TVP #PierwszyPlan